Jak wycenia się usługi transportowe w UE?

Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik o tym, co składa się na cenę przewozu, jakie dane są potrzebne do wyceny i jakie są orientacyjne stawki rynkowe w Unii Europejskiej.

1) Co wpływa na cenę przewozu (FTL/LTL)?

Podaż/popyt i sezonowość – stawki rosną, gdy popyt przewyższa dostępność aut (np. szczyty sezonu, żniwa, okresy świąteczne). Indeksy stawek spot i kontraktowych dla Europy potwierdzają wahania kwartalne i różnice między rynkiem spot a kontraktami.
Relacja i kierunek – trasy „headhaul” (kierunek o większym popycie) bywają droższe niż „backhaul”. Przykładowo, na części korytarzy w 2024 r. stawki spot były wyraźnie wyższe od kontraktowych.
Dystans – cena zwykle wyrażana jest w €/km dla FTL lub w stawce za paletę/za kg w LTL; przy bardzo krótkich odcinkach rośnie udział kosztów stałych (załadunek/rozładunek, dojazd). Ogólne przedziały kosztów za km w Europie szeroko mieszczą się w widełkach ok. 1 – 2 €/km (zależnie od rynku, sprzętu i warunków).
Sprzęt i wymagania – chłodnia, ADR, BDE/DUŚ, windy, wózki, „tail-lift”, plandeka mega, naczepa coil-mulde, ponadnormatywy – wszystko to znacząco zmienia cenę.
Okna czasowe i serwis – ekspres, dedykacja, noc/weekend, załadunki wielopunktowe, długi czas postoju.
Opłaty drogowe i regulacje – m.in. systemy myta różnicujące stawki wg emisji CO₂; np. w Niemczech podwyżki myta zwiększały koszt komponentu myta o ~0,16 €/km do poziomu „nieco poniżej 0,35 €/km” dla zestawu Euro VI (wpływa to pośrednio na końcową stawkę rynkową).
Paliwo i klauzule waloryzacyjne – dopłaty paliwowe (BAF) i walutowe (CAF) aktualizowane co miesiąc/tydzień. (Praktyka rynkowa opisywana przez dostawców rozwiązań dla TSL).

Jeśli sprzedajesz usługi transportowe, transparentne pokazanie, jak składasz cenę (stawka bazowa + BAF/CAF + myto + dodatki), buduje zaufanie i ogranicza reklamacje.

2) Jakie dane potrzebuje spedytor, by wycenić ładunek?

Zestaw minimum do wiarygodnej wyceny:

Skąd-dokąd: pełne adresy (albo przynajmniej kody pocztowe) oraz terminy/okna.
Typ ładunku: opis towaru, czy ADR, czy wrażliwy/kruchy, czy wymaga temperatury.
Wymiary i masa: sztuki/palety, waga brutto, wymiary, czy sztaplowalny.
Sprzęt i warunki obsługi: standard/mega/chłodnia, potrzebna winda, bok/tył/góra, dostęp do rampy, czasy postoju.
Warunki handlowe/Incoterms®: kto płaci za które odcinki i ryzyka.
Wymogi dodatkowe: ubezpieczenie CARGO ponad OCP, promy/tunele, odprawy (jeśli poza UE), dokumenty specjalne.

Te informacje pozwalają szybciej i uczciwiej wyceniać usługi transportowe, a tobie uniknąć dopłat ex-post za “ukryte” wymagania lokalizacji czy towaru.

3) Jakie są ceny rynkowe w UE? (przykłady €/km)

Poniższe liczby to udokumentowane przykłady z raportów branżowych – stawki różnią się między rynkiem kontraktowym a spot oraz między korytarzami:

Duisburg – Wiedeń (kontrakt): ~1,45 €/km (Q4 2024/Q1 2025, +8% kw/kw do 1 386 € za kurs).
Mediolan – Warszawa (kontrakt): ~1,31 €/km (Q1 2025; wzrost q/q).
Wybrane korytarze „headhaul” (spot): ~1,81 €/km (Q2 2024; przykład z raportu branżowego).

Kontekst rynku: w Q2 2025 indeksy stawek spot i kontraktowych w Europie zbiegły się na poziomie 132,2 pkt – sygnał stabilizacji po wcześniejszych wahaniach. To nie są €/km, lecz wskaźniki trendu; pomagają ocenić, czy negocjować raczej w górę, czy w dół.

W praktyce dla typowego FTL na popularnym korytarzu w UE w 2024–2025 r. widełki rynkowe często mieszczą się w pasmie ~1,30-1,80 €/km, z wyjątkami powyżej lub poniżej, zależnie od kierunku, sprzętu i warunków. Zawsze weryfikuj bieżące notowania dla swojej relacji. Jeśli sprzedajesz usługi transportowe, warto porównywać swoje cenniki z benchmarkami (np. narzędzia rynkowe do porównań stawek na poziomie kodów pocztowych).

4) Jak samodzielnie oszacować koszt kursu (FTL)?

Ustal dystans rozliczeniowy (z dojazdami/„pustymi km”).
Pomnóż przez stawkę €/km właściwą dla relacji/sprzętu.
Dodaj myto (jeśli rozliczane osobno), BAF/CAF i ewentualne dodatki (noc, weekend, winda, drugi punkt).

Przykład (czysto poglądowy): 1 000 km × 1,45 €/km ≈ 1 450 €, plus myto/BAF/dodatki wg warunków zlecenia. (Stawkę bazową dobierz na podstawie najnowszych danych dla twojego korytarza).

5) Najczęstsze pułapki cenowe i jak ich unikać

Niepełne dane – niedoszacowanie (dopłaty po fakcie). Zbieraj komplet informacji z pkt 2.
Backhaul bez pokrycia – wyższa stawka. Jeśli możesz, zmień termin lub punkt dostawy, aby trafić w lepszy kierunek.
Regulacje i myto CO₂ – nagłe wzrosty kosztów komponentu opłat drogowych. Monitoruj komunikaty krajowe (np. DE).
Jeśli kupujesz usługi transportowe, proś o rozbicie wyceny (stawka bazowa + dodatki) i warunki waloryzacji – to ułatwia porównania ofert.

Uwaga: stawki w transporcie drogowym są dynamiczne i zależne od konkretnych dat, kierunków i warunków – traktuj przedstawione liczby jako punkty odniesienia, a nie cennik. Zawsze weryfikuj bieżące notowania dla swojej relacji i typu sprzętu.

Metodologia i źródła